काहीच महिन्यांपुर्वी आपल्या पंतप्रधानांनी डिमोनिटायझेशन ची घोषणा केली आणि
चलन तुटवड्यामुळे लोकांना लांबच लांब रांगा लावाव्या लागल्या....त्यामुळे झालेले
फ़ायदे तोटे आणि त्यावरुन झालेले विनोद सोडले तर त्यामुळे अजुन एक गोष्ट घडली ती
म्हणजे लोकं काटकसरी बनली....जीवनावश्यक वस्तु घेण्यासाठी फ़ळं भाज्या घेण्यासाठी
हातात कागदी पैसे असणं जरुरीचं होतं आणि त्यामुळे लोक अवास्तव खर्चाचा विचार करु
लागले....अजुन तरी मोठे मेट्रो सिटीज सोडले तर इतर शहरांत आणि गावांत हा व्यवहार
रोखीनेच चालतो.ह्यामुळे पैशाची खरी किंमत आणि ते जपुन वापरण्याकडे लोक जागरुक
झाले.... एक प्रकारे मिनिमालिस्टिक बनत चालले....
आमची आजी आणि जुनी लोकं सांगायची एके काळी आमच्या
वेळेला फ़क्त दिवाळीला नवी कापड खरेदी
व्हायची वर्षातुन तीन किंवा चार जोड.सणासुदीलाच फ़क्त गोडधोड.....
पुढच्या भावंडाची पुस्तके आणि कपडे मागल्या भावंडांकडुन हसत खेळत वापरले
जात... कमीत कमी मधे जास्तीत जास्त समाधानी होती ही माणसं.... पण ग्लोबलायजेशन आलं,जाहिरातींचं युग आलं आणि थोडा ज्यादा मिलेगा! जाहिराती सारखं...माणसं जास्तीत जास्त कसं मिळेल याच्याच मागे लागली....एका गाडीने किंवा
एका मोबाईल ने भागे ना! घरातले wordrobes ओसंडुन वाहु लागले
पण तरीही माझ्याकडे कपडेच नाहीत अशी अवस्था होउ लागली,चपला
जोड्यांची खरेदी प्रत्येक कपड्याला matching होउ लागली
(आठवा जयललिताचे भाराभर चपलांचे जोड)
महत्वाकांक्षी होण्याच्या नादात माणसाचा बकासुर झाला....
आजकाल तर आपल्या कडे विशेषत: बायकांमधे खुप असण्याचं वेड भयंकर प्रमाणात आहे,खुप सगळ्या चपला,खुप सगळ्या साड्या
(सगळ्याच जणी सुधा मुर्ती होउ शकत नाहीत...दुर्दैव ) काही दिवसातच ड्रेसची
fashion outdated! होते. एक घर घेतल्यावर दुसरं घर मग तीसरं,एक गाडी मग दुसरी, तीसरी हा घेण्याचा आकडा वाढतच
जातो,आपला मोबाईल खराब झालेला नसतो तो फ़क्त out of
fashion कमी features वाला झालेला असतो
त्यामुळे तो स्टेटस ला शोभा देणारा वाटत नसल्यामुळे बदलणं अनिवार्य ठरतं या भौतिक
गोंधळात एक मिनिमलायजेशन मात्र आपण पाळतोय....ते म्हणजे नात्यांचं!
एका बाजुला असं हे जास्त जास्त म्हणत गोल गोल फ़िरत असणारं
जग असताना दुसरीकडे हिमालयात ट्रेक करत असताना खरा मिनिमालिस्टिक अप्रोच
कळतो...इथे निसर्गच भरभरुन देतो म्हणुन ओरबाडुन घेण्याची व्रुत्ती नाही कमीत कमी
जागेत,प्रतीकुल हवामानात आणि मुख्य
म्हणजे आनंदात कसं जगता येइल हे या पहाडी माणसांकडुन शिकावं....
अलिकडेच FYI ह्या
English channel वर Tiny House Nation नामक
कार्यक्रम बघण्यात आला,
Zack
Giffin नामक
Rennovation expert लोकांना छोटी घरं बांधुन देतो त्याच बरोबर कमीत
कमी सामानात कसं जगायचं ह्याचं समुपदेशनही करतो.... त्यांनी बांधलेली सगळी घरं ५०० स्क्वे.फ़ीट पेक्षा मोठी नसतात! आणि महत्वाचं
म्हणजे छोट्या जागेत जास्तीत जास्त कसं बसवता येइल हे देखील दाखवलं जातं
तो कार्यक्रम बघताना लक्षात येतं....किती पसारा आपण आपल्या
घरी वाढवुन ठेवलाय, कधीतरी लागेल,वापरलं जाइल, भावनिक गुंतवणुक
स्टेटस अशा अनेक कारणांमुळे आपण अनेक वस्तु जमवुन ठेवतो...
आणि तो आपल्याला कधीच लागत नाही....
शेवटी लियो टोलस्टोय ची कथा How much land does a man need आठवते....
माणसाला जागा लागते तरी किती! पुरण्यापुरती किंवा जाळण्यापुरती!
बरोबरच्या फ़ोटोत दिसतंय ते एवरेस्ट बेस ट्रेकच्या वेळेस
वाटेत दिसलेलं छोटं घर,
मोबाईल शिवाय खेळणारं छोटं पोर! (आजकाल दुर्मिळ झालंय! )
फ़ोर्चेच्या वाटेवर ज्या बाईकडे मी जेवले
आणि पैशांच्या ऐवजी सुप पैकेटस दिले,(बार्टर एक्ष्चेंज)
